بهینه سازی مبتنی بر داده Data Driven Optimization

حوزه تحقیق در عملیات به دلایل تاریخی و کمبود اطلاعات لزوما بر پایه‌های مدل‌ها و مسایل کلاسیک بنا شده است. بسیاری از روش‌های کمی جهت تصمیم‌گیری، بر اساس مدل‌سازی‌ها و مفروضات آماری بنا شده که اهمیت چندانی به کیفیت و ویژگی داده‌هایی که باید در آن بستر بکار گرفته شوند داده نمی‌شود. تنها خروجی آنها در نهایت تخمین یا بهینه‌سازی است. همچین در رویکردهای سنتی مواجهه با عدم قطعیت، فرض می‌شود که به دلیل کمبود یا نبود اطلاعات متوسل به ابزارهای تصمیم‌گیری تحت شرایط عدم قطعیت شده‌ایم. برعکس، در رویکردهای تصمیم‌گیری مبتنی بر داده، عدم قطعیت به دلیل حجم انبوه داده‌ها و انفجار اطلاعاتی رخ می‌دهد.

از طرفی مسائل دنیای واقعی اغلب از کلاس‌های پیچیدگی بالایی تبعیت کرده و برچسب‌های معینی ندارند. به این معنی که این مسائل لزوماً برچسب‌های آماری یا بهینه‌سازی نداشته و در دسته‌های سنتی علوم تصمیم‌گیری قابل ‌طبقه‌بندی نیستند. در این موضوع فرض می‌شود که تنها واقعیت عینی داده‌ها هستند: اغلب داده‌هایی ناقص و با کیفیتی بحث‌برانگیز.

برخلاف علوم تصمیم‌گیری، در این موضوع مسائل و داده‌ها نقشی پیشرو داشته و مدل‌ها نقشی پشتیبان را ایفا می‌کنند. با انفجار ابعاد و سطح دسترسی‌پذیری داده‌ها جهشی عظیم به سمت پارادایم مبتنی بر داده را در علوم تصمیم‌گیری شاهد هستیم. بنابراین نیل به این مهم، مبانی نظری، روش‌ها و متودولوژی‌های جدیدی در راستای ترکیب ابزار‌های آماری و علم داده‌ای و مبانی بهینه‌سازی را می‌طلبد. بهینه‌سازی مبتنی بر داده به کمک مبانی عملی و نظری علم بهینه‌سازی، از داده‌های مرتبط جهت توصیف توزیع‌های آماری پارامترهای غیرقطعی استفاده می‌شود.

در تصمیم‌گیری‌های مبتنی بر داده ابزار علوم مختلف در خدمت یکدیگر هستند: ضعف‌های علوم بهینه‌سازی را مبانی آمار نظری و ضعف‌های مدل-محوری آنها را علوم داده‌ای برطرف می‌سازد و برعکس.

به عنوان مثال در مساله‌ای برای ارائه یک کالای خاص به مشتریان یک گروه بازاری، نیاز به نگاه کل‌گرا به همه صنایع درگیر شامل عمده‌فروشی، زنجیره تامین، شبکه‌های اجتماعی و تولید باشیم. با لحاظ دسترسی کافی و امن به داده‌ها، رویکرد بهینه‌سازی مبنتی بر داده همه صنایع را یکجا برای اتخاذ تصمیم جامع جهت افزایش سود یا کاهش هزینه‌ها لحاظ می‌کند.

2 Comments
Inline Feedbacks
View all comments
ساسا
اکتبر 10, 2019 8:36 ب.ظ

ممکنه یه منبع فارسی با حجم بیشتر برای بهینه سازی مبتنی بر داده ها در اختیارم بزارید؟